Enerji sektöründe dijital dönüşüm tüm dünyada hız kazanırken, akıllı sayaç teknolojileri bu dönüşümün en kritik yapı taşlarından biri haline geliyor. Enerji verimliliği, karbonsuzlaştırma ve enerji güvenliği hedefleri doğrultusunda birçok ülke akıllı sayaç uygulamalarını zorunlu hale getiriyor ya da teşvik ediyor. Türkiye’de elektrik sektöründe başlayan bu dönüşümün, doğal gaz alanında da yakın dönemde hızlanması bekleniyor. Akıllı doğalgaz sayaçları, hem bireysel tüketiciler hem de ülke ekonomisi açısından önemli faydalar sunuyor.
Akıllı doğalgaz sayaçları, doğalgaz tüketim verilerinin ve sayaç durum bilgilerinin uzaktan, güvenli ve anlık olarak izlenmesine imkan tanıyan dijital ölçüm cihazlarıdır. Nesnelerin İnterneti teknolojileri sayesinde sayaçlardan elde edilen veriler veri merkezlerine aktarılır. Bu sistemler çift yönlü haberleşme yeteneğine sahiptir ve gerekli izinler doğrultusunda gaz dağıtım şirketleri tarafından uzaktan açma ve kapama işlemleri yapılabilir. Böylece hem operasyonel verimlilik sağlanır hem de enerji yönetimi daha etkin hale gelir.
Akıllı sayaçların evlerde kullanılmaya başlanmasıyla birlikte aboneler, kendi doğalgaz tüketimlerini dijital platformlar üzerinden kolayca takip edebilecektir. Günlük, aylık ve yıllık tüketim verileri görüntülenebilecek, geçmiş dönemlerle karşılaştırmalar yapılabilecek ve tahmini fatura bilgilerine erişilebilecektir. Tüketimin görünür hale gelmesi, kullanıcıların alışkanlıklarını gözden geçirmesine ve daha bilinçli enerji kullanmasına olanak tanır. Bu durum, doğrudan doğal gaz tasarrufu olarak geri döner.
Dünya genelinde 4 milyondan fazla aboneyi kapsayan saha çalışmalarında, akıllı sayaçların kullanımıyla yüzde 3 ile yüzde 35 arasında enerji tasarrufu sağlanabildiği ortaya konuyor. Ortalama yüzde 7’lik bir tasarruf varsayımı ise Türkiye ölçeğinde oldukça dikkat çekici bir etki yaratıyor. Türkiye’de konutların yıllık toplam doğalgaz tüketimi yaklaşık 19 milyar metreküp seviyesinde bulunurken, abone sayısı 21 milyona ulaşıyor ve bir konutun ortalama yıllık tüketimi 900 metreküp olarak hesaplanıyor. Bu tabloda yüzde 7 oranında bir tasarruf elde edilmesi halinde, doğalgaz ithalatı yıllık bazda 1,3 milyar metreküp azalıyor. Söz konusu düşüş, üç yıllık bir dönemde yaklaşık 2 milyar euro tutarındaki kaynağın ülke ekonomisi içinde kalmasını sağlıyor.
Dünyada İtalya, Fransa, Almanya, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Güney Kore, Çin ve İspanya gibi birçok ülkede akıllı doğalgaz sayaçları aktif olarak kullanılıyor. Rusya’da da yakın dönemde bu teknolojinin devreye alınması planlanıyor. Türkiye’de ise doğal gaz sektöründe şehir girişlerindeki basınç düşürme ve ölçüm istasyonlarında akıllı ölçüm teknolojileri hali hazırda kullanılıyor. Aboneler tarafında ise gaz dağıtım şirketlerinin saha denemeleri, sivil toplum kuruluşlarının teknik değerlendirmeleri ve kamunun mevzuat çalışmaları hız kazanmış durumda. 2026 yılı itibarıyla doğal gazda akıllı sayaç kullanımının kademeli olarak yaygınlaşması ön görülüyor.
ESKA, doğal gaz sektöründe gaz basınç regülatörleri ve otomatik emniyet vanalarının yanı sıra Türkiye’nin ilk yerli ve milli ultrasonik akıllı doğalgaz sayacını geliştiren bir Türk teknoloji şirketidir. Üretim tesislerinde dijital altyapılar, IT izleme sistemleri ve yenilenebilir enerji çözümleri aktif olarak kullanılmaktadır. ESKA, kamu, özel sektör ve aboneler için ortak fayda üreten; teknolojiyi işinin merkezine alan bir anlayışla faaliyet göstermektedir. Enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlayan ürün ve teknolojiler geliştirerek bu çözümleri küresel pazarlara sunmayı hedeflemektedir.
Enerji politikalarının giderek daha kritik hale geldiği günümüzde, enerji güvenliği, verimlilik, dijital dönüşüm ve iklim politikaları birbiriyle doğrudan bağlantılıdır. Enerjiyi doğru ölçemeden ve veriye dayalı yönetmeden bu politikaların etkin şekilde uygulanması mümkün değildir. Akıllı sayaçlar, enerji şebekelerinin dijitalleşmesinde temel rol oynar ve veri analitiği, yapay zeka ve enerji yönetim sistemlerinin en önemli veri kaynağını oluşturur. Unutulmamalıdır ki enerjiyi verimli yönetmenin ilk adımı, tüketimi doğru ve anlık olarak ölçmekten geçmektedir.
English